ಅಂಕಣ – ಲೇಖನ

• ಸಿರಿನುಡಿ-ಅಂಕಣ18
  ✍️ಕೃತಿಕಾ ಎನ್ ಆಳ್ವ

ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಆಹಾರದ ಪಚನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ತಯಾರಿ ಆ ಆಹಾರ ವಸ್ತುವನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಂದ ನೋಡುವಾಗಲೇ, ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದಂತೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ ಮೊದಲು, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಣ್ಣ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟುವಾಗ ಅದು ಎಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂಗು ಅದರ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಅರಿತರೆ, ಕೊನೆಗೆ ನಾಲಿಗೆಯು ಅದನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೈಹಿಕ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ, ತಕ್ಕಂತೆ ಪಚನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತವಂತೆ.

ಕೆಲವು ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ, ಈ ದೈಹಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಕೆಲವು ಮಾನಸಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಹ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಮಾನಸಿಕ ಅನುಭವದ ಹೆಸರೇ ‘ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ’! ‘ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ’ ಎಂದರೆ ಹಳೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿದಾಗ ಬರುವ ಒಂದು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ವಲ್ಪ ದುಃಖದ ಭಾವನೆ. ಹಲವು ವಿಷಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ‘ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಕ್’ ಆಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ, ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂದು ನನ್ನ ವಾದ.

ಕಳೆದ ವಾರ ಬಿಸು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆಂದು ಊರಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ, ಸುಮಾರು ಹಣ್ಣುಗಳಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ, ಒಂದೆರಡು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳೂ ಇದ್ದವು. ನನ್ನ ಕೈ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಬಳಿ ಹೋಯಿತು. ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಮರದಲ್ಲಿ ಆದ ರುಚಿಕರವಾದ ಹಣ್ಣು. ಒಂದು ಸಲ ಕಚ್ಚಿದಾಗ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ರುಚಿಯಾದ ರಸದ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸುವಾಸನೆ ಮೂಗಿಗೆ ಘಮ್ಮೆಂದು ಬಡಿಯಿತು. ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ನೆನಪುಗಳು. ಅದೇ, ‘ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ’!

ಸಣ್ಣವರಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅಣ್ಣ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ಏಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ವರ್ಷ ಇಡೀ ಸೂರ್ಯ ಕುಂಡೆಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಏಳುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಆ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಳಿ ಕೂಗುವ ಮುನ್ನ ಎದ್ದು, ಮಾವಿನ ಮರದಡಿಗೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿ ಮತ್ತೆ, ತಲೆಗೆ ಒಂದು ರುಮಾಲು – ಹನಿ ಬಿದ್ದರೆ ಶೀತ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಕೆಲಸ ಏನಿಲ್ಲ. ಬಿದ್ದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ಬುಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಹಾಕುವುದು ಅಷ್ಟೇ. ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾದರೆ, ನಮಗೆ ಒಂದು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣೂ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಊರಿನ ಇತರ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತೀ ದಿನ ಎದ್ದು, ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನೆಲ್ಲ ಹೆಕ್ಕಿ, ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮತ್ತೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಹೆಕ್ಕಿದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ತೊಳೆದು, ಒಳ್ಳೆ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒರಸಿ, ಮಾವಿನ ಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಬಂದವರಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐವತ್ತು ಪೈಸೆಗೆ ಮಾರಿದರೆ, ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಒಂದೋ ಎರಡೋ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಮತ್ತೆ ಸುಸ್ತಾದಾಗ ಒಂದು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ ಎರಡು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ಉಚಿತಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇದೆ!

ಅದೇ ಮಾವಿನ ಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪ್ಪ ಕಟ್ಟಿದ್ದು – ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಉಯ್ಯಾಲೆ. ಉಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದರೆ, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡಿದ ಅನುಭವ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಶಾಲೆಯ ಮಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬೇಸಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ನಾವು ಮಾವಿನ ಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಚಾಪೆ, ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತೆ ನೀರಿನ ಒಂದು ಚೊಂಬು ತಗೊಂಡು ನಾಲ್ಕೂ ಜನ ಮಾವಿನ ಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಒಳ್ಳೆ ಗಾಳಿ, ನಾಲ್ಕೈದು ಸೊಳ್ಳೆ, ಮತ್ತೆ ತಲೆಯೇ ಮೇಲೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾವಿನ ಮರ. ನಿದ್ದೆ ಬಂದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜೋರು ಮಳೆ ಶುರುವಾದಾಗ, ಮಿಂಚು, ಗುಡುಗು, ಮನೆಯೊಳಗೇ ಬಂದ ಅನುಭವ. ಅಮ್ಮ ಮತ್ತೆ ಅಪ್ಪ ನ ಮಧ್ಯೆ ಹೋಗಿ ಮಲಗಲು ಏನೋ ಖುಷಿ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಅಜ್ಜಿಯ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ತಬ್ಬಿ, ಅಜ್ಜಿಯ ಸೀರೆಯನ್ನು ಹೊದ್ದು ಮಲಗಿದ್ದೂ ಇದೆ. ಆಗ ಅಜ್ಜಿಯ ಬೆವರು ಸಹ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ರಾಕ್ಷಸ, ಪ್ರೇತ ಬಂದರೂ ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ, ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಹಲವು ಬಾರಿ, ಈ ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ ಬಡಿದಾಗ, ನನಗೆ ಅನಿಸಿದ್ದಿದೆ – ಎಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು, ಮತ್ತೆ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು. ಆದರೆ ಅದೊಂದು ರೀತಿಯ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಭಾವನೆ. ಅದು ಸುಂದರವಾದ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಕೈ ಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನಾವು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಹೊರಟರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬರೀ ಖಾಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ, ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಮಾವಿನ ಮರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಆದಷ್ಟು ಹಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲ. ಹಣ್ಣುಗಳಿದ್ದರೂ, ನಾನು-ತಾನೆಂದು ಹೆಕ್ಕಿ ತಿನ್ನಲು, ಊರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ, ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಉಯ್ಯಾಲೆ ಯಾವಾಗಲೋ ಕಡಿದು ಬಿದ್ದಿದೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿಯಿಲ್ಲ, ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಈಗ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಎಲ್ಲ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತೇನೆ. ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ತುಂಬುವ ನೀರನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿ ಬಂದ ನೋವನ್ನು ನುಂಗಿ, ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ….ಅಲ್ಲ…ನಾಟಕ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ.

• ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿ…
  ✍️ ಎಂ. ನಾ. ಚಂಬಲ್ತಿಮಾರ್

ನಿನ್ನೆ ಎ. 17ರ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಟ ಮಟ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬೆಂಕಿಯಂತ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಡ ಅರಸು ದೖವಗಳ  ಅಂಗಣ ಬಳಿ ಬರಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಜನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ ರಹ್ ಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರನ್ನು ಕಂಡೆ…

ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರಗಾದೆ, ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಹರ್ಷಿತನಾದೆ. ರಹ್ಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯತೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಬರಿಗಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟವರು. ಗಾಯಗೊಂಡ ವರ್ತಮಾನದ ಹುಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮುಲಾಮು ಹುಡುಕಿ ನಡೆದದ್ದೇ ಅವರ ಜನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪಯಣದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು. ಅವರಿದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಾಲೇಜು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಅವಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ, ನಾಗರೀಕರು ಬದುಕುವ ಕೇರಿಗಳ ಊರಿನ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರು. ವರ್ತಮಾನದ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕನೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಗಾಯಗೊಂಡ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಜಡಿ ಮಳೆಯೋ, ಉರಿ ಬಿಸಿಲೋ ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ, ಜನರೆಡೆಯಿಂದಲೇ ಔಷಧಿ ಹುಡುಕಿ ಬಂದ ರೆಹ್ಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಉದ್ಯಾವರ ಅರಸು ಮಂಜೀಷ್ಣಾರ್ ಸನ್ನಿಧಿಯೆದುರು ನಗ್ನ ಪಾದನಾಗಿ ಬಿರು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ನಿಂತದ್ದು ಕಂಡಾಗ ಅವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಹೇಗೆ ಕರ ಜೋಡಿಸದಿರಲಿ…??
ನಮಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಚಂದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರೂ ಕೇರಳದ ಕೋಟೆಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರಲ್ಲಾ ಎಂದರವರು!

ತರೀಕೆರೆಯವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಕೀಲ ಪುನೀತ್ ಅಪ್ಪು ಅವರ ಜತೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಮಂಗಳೂರು ದಾಟಿ ತಲಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟೊಡನೆಯೇ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೖಗಳ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಡ ದೖವಗಳ ಸನ್ನಿಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಮತ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯತೆಯ ತಾಣ. ಇಲ್ಲಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೖಕ್ಯತೆಯ ಜತೆ ಸೇರುವಿಕೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೇ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಮುಸಲ್ಮಾನ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಿಂದ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಅಡಿಕೆ ಖರೀದಿಸಿಯೇ ಜಾತ್ರೆಗೆ ದಿನ ನಿರ್ಣಯ. ಬಳಿಕ ವಿಷು ಹಬ್ಬದ ಅನಂತರದ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರವೇ ಅರಸು ದೖವಗಳ ಪಾತ್ರಿಗಳು ಉದ್ಯಾವರದ ಸಾವಿರ ಜಮಾಯತ್ ಮಸೀದಿಗೆ ತೆರಳಿ ಶೇಖ್ ರನ್ನು ಮಾಯಕದ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಳಿಕ ಜಮಾತಿನ ಸರ್ವರಿಗೂ ಜಾತ್ರೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಂತೆ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಡ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟೆ ಮರ್ಯಾದೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವೖಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಲೆಂದೇ ಬಂದ ರಹ್ಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಎಪ್ಪತ್ತೖದರ ಹರೆಯದಲ್ಲೂ ಸುಡು ಬಿಸಿಲಿಗೆ
25ರ ಹುಡುಗನಂತೆ ಇಡೀ ಸಮಾರಂಭದ ಉದ್ದಗಲ ಓಡಾಡಿದರು. ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಲವರನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಅವರು ಬಂದದ್ದೇ ಕನ್ನಡದ ಗಡಿನಾಡು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯತೆಯ ಭಾವೖಕ್ಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ. ಅವರಿಗೆ ನಾನೆಂದೆ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಇದೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಪಕ್ಕದ ನನ್ನೂರು ಕುಂಬಳೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನನೇ ದೖವವಾದ ಆಲಿತೖಯ್ಯಂ ಇದೆ. ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಪೖಕದ ಮಣವಾಟಿ ಇದೆ. ನೀಲೇಶ್ವರ, ಚೆರುವತ್ತೂರು ಕಡೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಇಂಥಾ ಜಾಗಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮರಸ್ಯತೆಯ ತಾಣಗಳ ಕುರಿತೊಂದು ಕೃತಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ, ಎಂದು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ನುಡಿದೆ.
ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ತರೀಕೆರೆ ಅವರು ಕೇರಳಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮರಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಡಿನಾಡು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾನೆಂದೆ ಗಡಿನಾಡಿನ ಸಾಮರಸ್ಯ ಎಂಬುದು ಬರೇ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಮಾತಷ್ಟೇ. ಕೇರಳದ ಭಾತೃತ್ವವೋ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಐಕ್ಯತೆಯೋ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಗಡಿನಾಡಿನ ಜನರ ನಡುವೆ ಅಂಥದ್ದೇನೂ ಮತೀಯ ವೖರಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಂತರಂಗಿಕವಾದ ಜಾತಿ ಪ್ರಬಲತೆಯ ಗುದ್ದಾಟ ಇದೆ. ರಾಜಕೀಯಗಳು ಮತಕ್ಕಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಂದಕಗಳಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಲೇ ವರ್ತಮಾನದ ತಲ್ಲಣಗಳಿಗೆ ಮಾತು, ಕಿವಿ ಆದಾಗ ಸೂರ್ಯ ನಡುನೆತ್ತಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಉಗುಳುತ್ತಿದ್ದ. ಬೋಳು ಮಂಡೆಯ ನಾವು ನಗುತ್ತಲೇ ಬೆವರಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಡ ಅರಸು ಮಂಜಿಷ್ಣಾರ್ ಸನ್ನಿಧಿ ಮುಂದೆ ಬರಿಗಾಲ ಫಕೀರನಂತೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡಿದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಸಾಮರಸ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಕ ಫ್ರೊ. ರಹ್ ಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಈ ಬಗೆಯ ಆಚಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಾನು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ವಿವೇಕದ ಕೇಂದ್ರ, ಇದು ಬಹುಸ್ವರತೆಯ ಭಾರತದ ಸಂಪನ್ನ ಸಂದೇಶ ಎಂದರು. ಧ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವೆ ದೖವಗಳೇ ಅಭಯವಿತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಈ ತಾಣ ಭಾರತದ ಅಭಿಮಾನ ಎನ್ನಲೂ ಅವರು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಡದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಪತ್ರಕರ್ತ ಪರಿವಾರದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಮಂಜೇಶ್ವರ್, ರವಿ ಪೊಸವಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ರೆಹ್ ಮತ್ ತರೀಕೆರ ಜತೆ
ಪುನೀತ್ ಅಪ್ಪು ಮಿತ್ರಬಳಗ…

ಕಾಲಿಗೆ ಚಕ್ರ ಕಟ್ಟಿ ಊರೂರು ಅಲೆದಾಡಿ ಅವರಂತೆ ಸಂಶೋಧನೆ, ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಿದವರೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ. ಅವರು ಜನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಂದು ಮಾದರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಥಿಕನೂ ಹೌದು, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ರಥಿಕನೂ ಹೌದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಥಪಂಥ, ಸೂಫಿಗಳು, ಮೊಹರಂ, ಶಾಕ್ತಪಂಥ, ಗುರುಪಂಥ, ಧಮ್ಮ ಪಂಥ ಮುಂತಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಟ್ಟದಂತೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನಿತ್ತಿರುವ ಅವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ನಾಡಿನ ಜನರೊಡನೆ ಬೆರೆತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ರುಚಿಗಳನ್ನು ಉಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ನಿನ್ನೆ ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಡದ ಅಣ್ಣ ದೖವದ ಪಾತ್ರಿ ರಾಜು ಬೆಳ್ಚಡರ ಮನೆಯ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನೂ ಸವಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಹೀಗೊಬ್ಬರು ಅಪರೂಪದ ನೆಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಶೋಧಕನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾವರ ಮಾಡದ ಮಹಿಮೆ ಕನ್ನಾಡು ಅರಿಯಬೇಕಿದೆ.

• ನುಡಿಸಿರಿ – ಅಂಕಣ
  ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ

ಮನೆ ಎಂದರೆ ಯಾರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ, ಹೇಳಿ. ಹಗಲು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟ-ಸುಖ, ನೋವು, ಸಾಧನೆ, ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಿದರೂ, ರಾತ್ರಿಯಾದಾಗ ಮನೆ ಸೇರುವ ತವಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಬದುಕಲು ‘ರೋಟಿ, ಕಪ್ಡಾ ಔರ್ ಮಕಾನ್’ ಎಂಬೀ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅರ್ಥಾತ್, ರೊಟ್ಟಿ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮನೆ. ಈ ಮಾತು 1967 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ಭಾರತದಂತ ದೊಡ್ಡ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಮನೆಯ ಲಭ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಂಥ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಭಾರತ ಸರಕಾರವು, ಮನೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಉಪಯೋಗ ಪ್ರತಿ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ, ಅಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೊತ್ತವು ಮನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುವಷ್ಟು ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಮನೆ ಹೇಗೋ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಸೋರುವುದು, ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಯ, ಹೀಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯೂಮ್ಯಾನಿಟಿ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸೇರಿದಾಗ, ನನಗೆ ಮನೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ನ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ನಾವು ತಯಾರು’ ಎಂಬ ನಿಲುವು, ನನ್ನನ್ನು ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಪುಣೆಯ ಖೇಡ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ನೀತಾ ಎಂಬ ಒಂದು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ದಿನ ನನಗೆ ಈಗಲೂ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅವರು, ಗಂಡನ ಮನೆಯವರ ಹಿಂಸೆ ತಾಳಲಾರದೆ, ತನ್ನ ಮಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ತವರು ಮನೆಗೆ ತಿರುಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳು, ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ನೀತಾ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ, ಮನೆಯ ಹಿಂಬದಿಯ ದನದ ಹಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿ ಒಂದು ತಗಡಿನ ಶೆಡ್ ಕಟ್ಟಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಮಾಡುವಾಗ ನೀತಾ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಮಾತು ನನಗೆ ಈಗಲೂ ನೆನಪಿದೆ. “ನನ್ನ ಮಗಳು ಸಿದ್ಧಿ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಜಾಣೆ. ಅವಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಆಸೆ. ಅವಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಲು ಆಗುವಂತಹ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಕನಸಾಗಿತ್ತು. ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಕನಸು ನನಸಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು. ಒಳ್ಳೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ನನ್ನಂಥವರಿಗೆ, ಮನೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯ ಎಂದು ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮನೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಉತ್ತಮ ಜೀವನದ ನಾಂದಿ.

ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸುಮಾರು 57,000 ಮನೆಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಕಟ್ಟಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಜನರಿಗೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1984 ರಿಂದ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸ ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡುವುದು, ಅರ್ಧ ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಕಟ್ಟುವುದು, ಮನೆಯನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸುವುದು, ಬಚ್ಚಲು ಕೋಣೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ಎಂಬೀ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.

ಮನೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಮೆಂಟ್‌ನ ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಭದ್ರತೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆಶೆಗಳ ಆಧಾರ. ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಲು ಧೈರ್ಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದಲ್ಲ, ಒಂದು ಹೊಸ ಜೀವನದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಬೇರೆಯೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿ ಹೊರಟಿದ್ದರೂ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಜನರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ನನಗೆಅಭಿಮಾನ ಇದೆ. ಹೇಗೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮನೆಯು, ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮುಂದೆಯೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ವರ್ಷ ಉತ್ತಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾ, ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾ..

ಕೃತಿಕ ಯನ್ ಆಳ್ವ

ಪ್ರತಿ ಆದಿತ್ಯವಾರ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಅಂಕಣವಿದು. ಪ್ರಮಾದವಶಾತ್ ನಿನ್ನೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದೇ ಇದ್ದುದಕ್ಕೆ ವಿಷಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಕಣ ಇಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಹಕರಿಸಿ ಓದಿರಿ-ಸಂ)

• ಸಿರಿ ನುಡಿ – ಅಂಕಣ 16
  ✍️ ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ

ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಇದ್ದಾರೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲವೇ ಆಕೆ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಅದು ಬಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡಿಗೋಸ್ಕರ ದುಡಿಯುವಾಗಲೂ ಜಾಗರೂಕಳಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾವು ಅವಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಂತೆ ಅಲ್ಲವೇ?

ಕಳೆದ ರವಿವಾರ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಪ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದವರನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಬೊಂಬಾಯಿಯಂತಹ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ಕೈಗೊಂದು ಕಾಲಿಗೊಂದು ಆಪ್ ಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯೇನಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಮನೆ ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಈ ಆಪ್ ನಿಂದ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸೇವೆ ತಗೊಂಡಿದ್ದಿದೆ. ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ದಿನ, ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸದವರನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಅವರು ಬಂದು ನಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಡಿಸಿ, ಒರೆಸಿ, ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕರೆಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಂದೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ 15 ನಿಮಿಷ ಮೊದಲು ನಮಗೆ ಬುಕಿಂಗ್ ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಬಂದವರ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ) ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಬಂದವರೇ ತನ್ನ ಚೀಲ ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಬೇಗ ಬೇಗನೆ ನೆಲ ಗುಡಿಸಿ, ಒರಸಿ, ಪಾತ್ರೆನೂ ತೊಳೆದರು. ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಮುಗಿಯಲು, ಸುಮಾರು 10-15 ನಿಮಿಷ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಳಿತು ನೀರು ಕುಡಿದು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿ ಹೋಗಿ ಅಂದಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಬೇಡವೆನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ನಾನು ಅವರ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲು ಒಂದರಿಂದ-ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ 5,000 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಳ ಎಂದಾದರೆ, ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಸೇರಿಸಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 20,000 ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ, ಈ ಆಪ್ ನ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಸುಮಾರು 1,000 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 30,000 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು 40,000 ಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದೂ ಇದೆಯಂತೆ. ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತೆ ಖುಷಿ ಎರಡೂ ಆಯಿತು. ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಷಯ. ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ದಿನ ಹೋಗಿ, ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಆಯಿತು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಪಾದನೆ ಕೂಡ. ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇನ್ನು ಏನು ಬೇಕಾಗಿದೆ ಬೊಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು!

ಆದರೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, “ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ, ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಟ್ಟುವ ತನಕ ಎಂತಹ ಜನರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ..” ಎಂದರು. ಮತ್ತೆ, ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಪಕ್ಕದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಕೈ ತೋರಿ, “ಆ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಮೊನ್ನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದರು.” ಎಂದರು.

ಅವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಇದ್ದರಂತೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಟವಲ್ ಕಟ್ಟಿ ನಿಂತಿದ್ದರಂತೆ. ಹೆಚ್ಚು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆದಾಗ, ಏನೋ ಶಬ್ದವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಆತ ಬಟ್ಟೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದೆ, ನಿಂತಿದ್ದರಂತೆ. “ಎದೆ ಬಡಿತ ಜೋರಾದದ್ದೊಂದು ನೆನಪಿದೆ ನನಗೆ.” ಎಂದರು ಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತೋಚದೆ ಗಾಬರಿಯಾದರೂ, ಆತ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರೆ ಎಂದು ಹೆದರುತ್ತ, ಮನೆ ಗುಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಹಾಗೆ ನಟಿಸುತ್ತಾ, ಚಾವಡಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹಿಡಿಸೂಡಿ ಎಸೆದು, ತನ್ನ ಚೀಲ ಹಿಡಿದು, ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೋಡಿ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ.

“ಹಾಗಾದರೆ, ನೀವು ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?” ಎಂದೆ. ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕ್ರಮ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿ ಕಳಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ, ಹಣ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ರಿಸ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ, ಅಷ್ಟೇ.” ಅಂದರು. “ಇವತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬುಕಿಂಗ್ ಬಂದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯವಾಯಿತು. ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಯಾರಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ, ಏನು ಮಾಡೋದು ಅಂತ.” ಅಂದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗೋಸ್ಕರ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಇಲ್ಲ.

ಆ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ತೊಂಬತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳೂ ಕೂಡ ಮಹಿಳೆಯರು. – ಅರ್ಥಾತ್ ಮನೆ-ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು. ಮತ್ತೆ ಕಂಪನಿ ಚಲಾಯಿಸುವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತೆ ಪುರುಷರು, ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಇಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವಾಗ, ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರೆವೆನ್ಶನ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಷುಯಲ್ ಹರಾಸ್ಮೆಂಟ್ ‘ (POSH) ಕಾಯ್ದೆ ಇರಬೇಕಲ್ಲ. ಆ ಕಾಯ್ದೆ ಇದೆ ಎಂದಾದರೆ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಸಂಭಾಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು, ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ರೂಪೀಕರಿಸಿದಂತಹ ಕಾಯ್ದೆ ಇದು. ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಅವರ ಮ್ಯಾನೇಜರ್, ಅರ್ಧ ದಿನ ರಜೆ ತಗೊಂಡು, ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಹೇಳಿದರಂತೆ. ಕಂಪನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷೆಗಿಂತ, ಗಿರಾಕಿಯ ತೃಪ್ತಿ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಕಂಪನಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಲಾಭ, ಎಂಬಿವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದಾಗ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ವರದಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ತೆಗೆಯಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು ಎಲ್ಲ ನೀರು ಪಾಲಾಗುತ್ತವೆ. ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಎಷ್ಟೋ ಮಹಿಳೆಯರು, POSH ನಂತಹ ಕಾಯ್ದೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಸಂಕೋಚ ಮತ್ತೆ ಭಯದಿಂದ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಇದ್ದಾರೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲವೇ ಆಕೆ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಅದು ಬಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡಿಗೋಸ್ಕರ ದುಡಿಯುವಾಗಲೂ ಜಾಗರೂಕಳಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾವು ಅವಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಂತೆ ಅಲ್ಲವೇ?

ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ

• ನುಡಿ ಸಿರಿ -ಅಂಕಣ15
  ✍️ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಕುಂಬಳೆಯಿಂದ ಬೊಂಬಾಯಿಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಗೊಂದಲವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಸಣ್ಣ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ, ಬಹುಶಃ ಅದೇ…

ಬೇರೆಯೇ ಭಾಷೆ, ವ್ಯತ್ಯಸ್ತ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಜನರು. ಎಷ್ಟೋ ದಿನಗಳು ನಾನು ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.  ಎಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಟ್ಟೆ, ನನ್ನ ಮಾತು, ನನ್ನ ರೂಢಿಗಳು, ಜನರಿಗೆ ನಾನು ಹೊರಗಿನವಳು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೋ ಎಂಬ ಅಳುಕು, ಭಯ. ನಾನು ಹೊರಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ, ಬೊಂಬಾಯಿಯ ಪ್ರತಿ ಒಬ್ಬ ಜನರೂ ನನ್ನ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಯವು, ರಾಕ್ಷಸ ರೂಪ ತಾಳಿ, ನನ್ನನು ಕುಬ್ಜಳನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ, ಈ ಜನ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಸಮಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವಾಗ, ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯ ಪುರುಸೊತ್ತು ಎಂಬ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆಯೇ ನನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಭಯ ಕೂಡ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮಾಯವಾಗತೊಡಗಿದ್ದು.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ “ಚೇಂಜ್ ಐಸ್ ಇನೆವಿಟೇಬಲ್” ಅನ್ನುವ ಒಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಾತಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದದ್ದು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದರ್ಥ. ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳೂ, ಜೀವಿಗಳೂ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ. ಅದು ಭೌತಿಕ, ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾಣೆ ಆಗಿರಲಿ, ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ರೀತಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮವಿದ್ದಂತೆ.

ಸಣ್ಣ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಒಂದು ಮಗುವು ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಂಗನವಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಿನ, ತುಂಬಾ ಹೆದರಿರುತ್ತದೆ. ಅಳುವುದು, ಅಂಗನವಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯುವುದು, ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡದೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆ ಮಗುವು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಂಗನಾವಾಡಿಯು ಆ ಮಗುವಿನ ಜೀವನದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಜನ, ಹೊಸ ಪರಿಸರ, ತನಗೆ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಮುಖಗಳು – ಇವೆಲ್ಲ ಆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಭಾಗಗಳು. ಆದರೆ ಒಂದೋ ಎರಡೋ ವಾರ ಕಳೆದಾಗ ಅಂಗನವಾಡಿಯು ಆ ಮಗುವಿನ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹೊಸ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ, ಆಟ-ಪಾಠ ಕಲಿಯುತ್ತಾ, ಮಗುವಿಗೆ ಅದು ರೂಢಿಯಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಭಯವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಜೀವನವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ನಮ್ಮ ಆಸೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೆದರಿ ನಮ್ಮ ‘ಕಂಫರ್ಟ್ ಜೋನ್’ ನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೆ, ಅದರಾಚೆಗಿರುವ ಕಲಿಕೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರಿಯದೇ ಹೋದಂತೆ.

ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ನಮಗೆ ಭಯವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ದಾರಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಆರಂಭ ಅಲ್ಲವೇ? ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಿರುವ, ಆರಾಮದ ಜೀವನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವಾಗಲೇ ಭಯವಾಗುವುದು ಸಹಜ . ಆದರೆ, ನಾನು ಆಗಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ “ಚೇಂಜ್ ಐಸ್ ಇನೆವಿಟೇಬಲ್”. ಬದಲಾವಣೆ ಅನ್ನೋದು ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಅದನ್ನು ಅರಿತು ಭಯವಾದರೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟರೆ ಅದರಾಚೆಗಿನ ನಿಜವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಸುಂದರವಾಗಿರಬಹುದು. ಇನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅದು ತುಂಬಾ ವಿಕಾರವಾಗಿರಬಹದು. ಆದರೆ ನಾವು ಆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೇ ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಮ್ಮ ಆರಾಮದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬದುಕಬಹುದು. ಸಮುದ್ರದಾಚೆ ಏನಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅರಿಯದೆ ಈ ತೀರದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ನಿಮ್ಮದು, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರದ್ದು!

• -ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ

• ಸಕಾಲಿಕ/ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
  ✍️ ದಯಾನಂದ ರೖ ಕಳ್ವಾಜೆ

​ಚುನಾವಣೆ ಬಂತೆಂದರೆ ಸಾಕು, ನಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ದಿಢೀರ್ ಅಂತ ‘ದೈವತ್ವ’ ಜಾಗೃತವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನೆವರೆಗೂ ಎಸಿ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಫೈಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದವರು, ಇಂದು ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ, ಕೋಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ “ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಡಿ” ಎಂದು ಎಷ್ಟೇ ಗಂಟಲು ಹರಿದುಕೊಂಡರೂ, ಇವರಿಗೆ ದೇವರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ‘ಮತದಾನದ ಸಂಹಿತೆ’ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ!

​ವಿನಯದ ‘ಆಸ್ಕರ್’ ನಟನೆ
​ಜಾತ್ರೆಯ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇವರನ್ನು ಗಮನಿಸದಿದ್ದರೂ, ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಆ ‘ಪೇಟೆಂಟ್’ ನಗು ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೈಬೀಸುವ ಕಲೆ ಇದೆಯಲ್ಲ… ಅದು ಅದ್ಭುತ! ಇನ್ನು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುವಾಗ ಇವರ ನಡವಳಿಕೆ ನೋಡಬೇಕು; ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿನಯದ ಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ಬಾಗಿ ಬಾಗಿ ಕೈಮುಗಿಯುವಾಗ ಅವರ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ರಬ್ಬರ್‌ನಂತೆ ಬಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಯೋಗ ಪಟುಗಳೇ ಬೆರಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಅದೆಲ್ಲಿಂದ ಅಷ್ಟು ಅಳುಕಿನ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನೆವರೆಗೂ ಯಾರೋ ಆಗಿದ್ದ ಮತದಾರ ಇಂದು ಇವರಿಗೆ ದಿಢೀರ್ ‘ಆಪ್ತ ಬಂಧು’ವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅದ್ಭುತ ಭಾವಾಭಿನಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಟ್ಟರೂ ಕಡಿಮೆಯೇ!
​ಭರವಸೆಗಳ ಭರ್ಜರಿ ಮಹಾಪೂರ
​ಮತದಾರರ ಮುಂದೆ ಇವರು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಭರವಸೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಆಕಾಶದಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಊರಿಗೆಲ್ಲಾ ಉಚಿತ ಅಕ್ಕಿ, ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಕರೆಂಟ್, ಕೈಗೊಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ – ಹೀಗೆ ಕೊಡದ ವಾಗ್ದಾನಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಹದಗೆಟ್ಟ ರಸ್ತೆಗೆ ನಾಳೆಯೇ ಡಾಂಬರು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕೈತುಂಬಾ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಇವರು ಭಾಷಣ ಬಿಗಿಯುವ ವೈಖರಿ ಅದ್ಭುತ. “ನೀವು ಕೇಳಿದ್ದೇ ತಡ, ನಾಳೆನೇ ಜೆಸಿಬಿ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸ್ತೀನಿ” ಎಂಬ ಇವರ ಮಾತು ಕೇಳಿದರೆ, ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಹರಿದ ಹಳೇ ಮನೆಯೂ ನಾಳೆಯೇ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

​ರೀಲ್ಸ್ ಎಂಬ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಕ್ತಿ’
​ಈಗಂತೂ ನೈಜ ಭಕ್ತಿಗಿಂತ ‘ರೀಲ್ಸ್’ ಭಕ್ತಿಯೇ ಜೋರು. ದೈವದ ಮುಂದೆ ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸ್ಲೋ ಮೋಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಡಿಜೆ ಹಾಡು ಹಾಕಿ, “ದೈವದ ಆಶೀರ್ವಾದವೇ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ” ಎಂದು ಕ್ಯಾಪ್ಷನ್ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದೈವ ಪ್ರೀತಿಯೋ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತಬೇಟೆಯೋ ಎಂಬುದು ಮತದಾರನಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ‘ನಗದೀಕರಣ’ ಮಾಡುವ ಈ ಕಲೆಗೆ ಸಾಟಿ ಇನ್ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಮತದಾರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರದಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾತ್ರ ಮೊದಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
​ಮತದಾರನೇ ‘ಮಹಾಬಲಿ’
​ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಭಕ್ತರಂತೆ ನಟಿಸಿದರೆ, ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರೇ ದೇವರ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕು—ಈ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೋ ಎಂದು! ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ನಗುತ್ತಾ, ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ಮೆರೆಯುವ ಈ ನಟರಿಗೆ ಮತದಾರ ಈಗ “ಸ್ಮಾರ್ಟ್” ಆಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಲ್ಲು ಬಿಡುವ ನಗು ನೋಡಿ ಅವನು ಮರಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ನೋಡಿ ವೋಟ್ ಹಾಕ್ತಾನೆ ಅನ್ನೋದು ನೆನಪಿರಲಿ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಈ ಬಾರಿಯ ‘ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ’ಗೆ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ‘ವಿಸರ್ಜನೆ’ಯ ಭಾಗ್ಯ ಅನಿವಾರ್ಯ!

​
​ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಇಷ್ಟೇ; ರಾಜಕೀಯದ ಈ ಬಣ್ಣದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಟನೆಗೂ ನೈಜತೆಗೂ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಗೆರೆಯಿದೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಕೈಮುಗಿದ ಆ ವಿನಯದಲ್ಲಿ ಜನರ ಹಸಿವು ನೀಗುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇರಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಕೇವಲ ವೋಟ್ ಪಡೆಯುವ ಚಾತುರ್ಯವಿರಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ಗೋಪುರ ಕಟ್ಟುವವರಿಗೆ ನೆನಪಿರಲಿ—ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಎಂಬುದು ದೇವರ ಪ್ರಸಾದವಿದ್ದಂತೆ; ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿದರೆ ಪುಣ್ಯ, ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅಧಃಪತನ ಸಿದ್ಧ! ಮತದಾರ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ, ಆತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಸಲಿ ದೈವ. ಆ ದೈವ ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದರೆ ಇಂತಹ ಸಾವಿರಾರು ಆಸ್ಕರ್ ನಟನೆಗಳು ಮಣ್ಣು ಪಾಲಾಗುವುದು ಖಂಡಿತ.

ಮತದಾರ ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯ, ಯೋಚಿಸು ಮುನ್ನಡಿಯಿಡು.ಓಟೊತ್ತುವ ಮುನ್ನ ನಿರ್ಧರಿಸು.

✍️ ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ.

• ನುಡಿ ಸಿರಿ, ಅಂಕಣ-14
  ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ

“ನಾವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತರಗತಿಯ ಹೊರಗೆ ಅರಿತಾಗ, ತರಗತಿಯ ಒಳಗಿನ ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತೇವೆ.”

ಅಜೀಮ್ ಪ್ರೇಂಜಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಊರಿನ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸಮುದಾಯದ ನಡುವೆ ಬೆರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ, ತರಗತಿಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನವನ್ನು, ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅವರನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ನಾವು ಉತ್ತಮ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಬಹುದು. ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದಲೇ ಉತ್ತಮ ಕಲಿಕಾ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ನಾನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಸಮುದಾಯದ ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಗೋರ್ಮಟಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ದಿನಗೂಲಿ, ಕೃಷಿ, ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳು ಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಟಿನ್ ಶೀಟ್‌ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕಚ್ಚಾ ಮನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶೌಚಾಲಯದ ಸೌಲಭ್ಯವಿತ್ತು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಲೆಯು ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡರ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯವರು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಶಿಕ್ಷಕರು ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು “ಕಲಿಕಾ ಮೇಳ” ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರೇ ಒಬ್ಬ ಪೋಷಕರು ಮಾತ್ರ ಬಂದಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವು. ಒಂದನೆಯದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಲೆ ಹಚ್ಚಬೇಕಾದರೆ ಜನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲೇ ಬೇಕು. ಆ ಮಧ್ಯೆ ಶಾಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಅವರ ಅಂದಿನ ಊಟಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಏಟು. ಎರಡನೆಯದು, ಸಮುದಾಯದ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ದಿನ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಅರಿತು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಶಾಲೆಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಷಕರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ, ನಾನು ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದೆ. ಅಂತಹ ಮನೆ ಸಂದರ್ಶನಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ತರಗತಿಯ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆತ ಪಾಠಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಪಾಠದ ಮಧ್ಯೆ ಎದ್ದು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅರ್ಥವಾದ ವಿಷಯ ಏನೆಂದರೆ ಮನೆಯವರು ಅವನಿಗೆ ವಿನಾ ಕಾರಣ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸುವುದಾಗಲಿ, ಅವನ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೊಡುವುದಾಗಲಿ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಇತರರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ತವಕ ಇತ್ತು. ಗೆಳೆಯರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ತನ್ನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಒಳಹಂಬಲ ಇರಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ಜಗಳ ಮಾಡುವುದು, ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಅದೇ ತರಗತಿಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಓದಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವಳ ಮನೆಯವರು ಕಲಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯವರು ಅವಳನ್ನು ದಿನಾಲು ಓದಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿಸುವುದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮನೆಯ ಹಾಗು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಭಾವ ತುಂಬಾ ತೀವ್ರ. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನುಭವಿಸುವ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಮಗುವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದಾಗಿ ತರಗತಿಯೊಳಗಿನ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಗೌರವ, ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತೊಡಗಿಸಿದರೆ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸ್ಮರಣೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರು ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆ ಮೂಲಕ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಜ್ಜನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ.

– ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ

• ಕೇರಳದ 140ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭವಿಷ್ಯ ಮತದಾರರ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಆಯೋಗದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
• ಸುದ್ದಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
  ✍️ ದಯಾನಂದ ರೖ ಕಳ್ವಾಜೆ

​ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ‘ಚುನಾವಣೆ’ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ಅಪ್ಪಟ ಜನಜಾಗೃತಿಯ ಹಬ್ಬ. ಇದೀಗ ದೇವರ ನಾಡು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 140 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಹಳೆ ಮೊಳಗಿದೆ. ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ‘ಅದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿ’ ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ಈ ಚುನಾವಣಾ ಸಮರದ ರೂಪುರೇಖೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿದು.

​ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಾಕವಚ: ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ
​ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಆಯೋಗವು ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ. ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮತ ಎಣಿಕೆಯ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತೋರುವ ನಿಷ್ಠೆ ಜಗತ್ತಿಗೇ ಮಾದರಿ.
​ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಯ ಹಿಂದಿನ ‘ಗಣಿತ’
​ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ‘ವ್ಯೂಹ ರಚನೆ’ಯನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೋಡಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ:
​ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ರಾಜ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಮಳೆಗಾಲದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಶು ಅಥವಾ ರಂಜಾನ್) ಗಮನಿಸಿ ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
​ಭದ್ರತಾ ವ್ಯೂಹ: ಕೇರಳದಂತಹ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮೀಸಲು ಪಡೆಯ ನಿಯೋಜನೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕು? ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಸರಣಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಹಂತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
​ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ: ಇವಿಎಂ (EVM) ಮತ್ತು ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್ (VVPAT) ಯಂತ್ರಗಳ ಮೊದಲ ಹಂತದ ತಪಾಸಣೆ (FLC) ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಅಂತಿಮ ದಿನಾಂಕ ಘೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
​’ಮಾದರಿ ನೀತಿಸಂಹಿತೆ’: ಶಿಸ್ತಿನ ಲಗಾಮು
​ದಿನಾಂಕ ಘೋಷಣೆಯಾದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಮಾದರಿ ನೀತಿಸಂಹಿತೆ’ (Model Code of Conduct) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪಾಲಿನ ‘ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರೇಖೆ’.
​ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರವು ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
​ಸರ್ಕಾರಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.
​ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಅಥವಾ ಧರ್ಮ-ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ ಕೇಳುವುದನ್ನು ಆಯೋಗವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

​ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಪಥ: ನಾಮಪತ್ರದಿಂದ ಮತದಾನದವರೆಗೆ
​ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಪಾರದರ್ಶಕ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ:
​ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ, ಸಾಲ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಇದು ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಇರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು.
​ಸಿ-ವಿಜಿಲ್ (cVigil) ಅಸ್ತ್ರ: ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಸಮೇತ ದೂರು ನೀಡಿದರೆ 100 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಯೋಗಕ್ಕಿದೆ.
​ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು: 80 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಈ ಬಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
​ನಮ್ಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ – ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಉಳಿವು
​ಚುನಾವಣೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಮತ ಹಾಕುವುದಲ್ಲ, ಅದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ.
​ಆಮಿಷಗಳಿಗೆ ತಡೆ: ಹಣ, ಮದ್ಯ ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಾವೇ ಮಾರಿಕೊಂಡಂತೆ.
​ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳ ಜಾಲ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಗಾಳಿಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಫೇಕ್ ನ್ಯೂಸ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು.
​
​ಕೇರಳದ 140 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಈಗ ಮತದಾರರ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೈದಾನವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಜಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವವರು ನಾವು. ಸಂವಿಧಾನ ನಮಗೆ ನೀಡಿರುವ ‘ಮತ’ ಎಂಬ ಪರಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸೋಣ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಗಳಲ್ಲಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಅರಿವಿನ ಮತದಾನದಲ್ಲಿದೆ.

✍️ ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ

• ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿಯ ಅಳಿವು-ಉಳಿವಿನ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತು….
  ✍️ದಯಾನಂದ ರೖ ಕಳುವಾಜೆ

​ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾದ ಅಡಿಕೆ ಇಂದು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ರೈತರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ವರದಿಗಳು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಬೆಳೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಡಿಕೆ, ಇಂದು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾರಕ ರೋಗಗಳ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಬೆಳೆಗಾರರ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

​ಈ ವರ್ಷದ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀರಾ ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 71.5ರಷ್ಟು ರೈತರು ತಮ್ಮ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಶೇ. 44.5ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಶೇ. 28ರಷ್ಟು ರೈತರು ತಮ್ಮ ತೋಟದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ಶೇ. 50ರಿಂದ 75ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆನ್ನೆಲುಬನ್ನೇ ಮುರಿಯುವಂತಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
​ಈ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾರಣವಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದಾಳಿ ಇಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಚುಕ್ಕೆ ರೋಗವು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 85.8ರಷ್ಟು ರೈತರು ಇದರಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕೊಳೆ ರೋಗ, ಹಳದಿ ಎಲೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಬೇರು ಹುಳು ಬಾಧೆಯು ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವು ಬೆಳೆಗಾರರ ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರೆ ಎಳೆದಂತಾಗಿದೆ. ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಏರುಪೇರುಗಳು ರೋಗ ಹರಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಶೇ. 40ರಷ್ಟು ತೋಟಗಳು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ವಯಸ್ಸಾದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಇಳುವರಿ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

​ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವು ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತಿದೆ. ಗೊಬ್ಬರ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ತೀವ್ರ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಶೇ. 73.2ರಷ್ಟು ರೈತರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ದರವು ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕ ರೈತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿಯು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
​ಈ ಸಂಕಷ್ಟದ ನಡುವೆಯೂ ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಯು ಆಶಾವಾದ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಶೇ. 55.7ರಷ್ಟು ರೈತರು ಅಡಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಕೋಕೋ, ಬಾಳೆ ಮುಂತಾದ ಉಪಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿ ಇಂದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯ ಮೂಲಕ ರೈತರನ್ನು ಕೈಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ತುರ್ತಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಬೇಕಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಮನ್ವಯವೊಂದೇ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃಷಿಕರು ಹೇಳುವ ಆತಂಕದ ಮತೂ ಹೌದು.

✍️ ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ

• ನುಡಿ ಸಿರಿ -ಅಂಕಣ 13
  ✍️ ಕೃತಿಕ ಯನ್ ಆಳ್ವ

ಮದುವೆಯಾಗದೆ, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ನಡೆಸುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಲೋಕದಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. 1990ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 3 ಶೇಕಡ ಮಹಿಳೆಯರು 40 ರಿಂದ 45 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು 2010ರ ವೇಳೆಗೆ 4 ರಿಂದ 5 ಶೇಕಡಕ್ಕೆ ಏರಿತು. 2027ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 6 ಶೇಕಡ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾಕೆ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಇರುವ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?

ಇದು ಒಂದು ದಂಗೆಯ ಭಾಗವೇ? ಅಥವಾ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ “ಮದುವೆ” ಎಂಬ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜೀವನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?

ಒಂದು ಕಾಲವಿತ್ತು. ಆಗ ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಿಯಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಮಾಜವೂ ಕುಟುಂಬವೂ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬಳಿಂದಲೂ ಅದನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಮದುವೆಯನ್ನೇ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರು ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಮದುವೆ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಇರಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಮ್ಮಂದಿರು, ಅಕ್ಕಂದಿರು ಮದುವೆಯ ನಂತರ ತಮ್ಮನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಬಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮದುವೆ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಗಮನಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

ಸಮಾಜವು ಮದುವೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಹೋಲಿಸಿ, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅದರ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೂ, ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯಿಂದಲೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಮಡಚಿ, ತಮ್ಮ ರವಕೆಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳೇ ಇಂದಿನ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮದುವೆ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಬದುಕಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ.

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದೆಂದರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬಲು ಇಷ್ಟ. “ಮದುವೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತೀರಿ” ಅಥವಾ “ಮದುವೆ ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ತೊಂದರೆಗಳೂ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬಂತಹ, ಟೊಳ್ಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು. ಆದರೆ ಹಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂಟಿತನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ: ಮದುವೆಯೆಂಬುದು ಬೇರೊಬ್ಬರಿಗೋಸ್ಕರ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದು.

ಹಾಗಾಗಿ, ಈಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಗಂಡನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು, ತನ್ನದೇ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ತನ್ನ ಅಂಡಾಣುಗಳನ್ನು ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಿ, ತಾನು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ (ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ) ತಾಯಿಯಾಗುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕಬಹುದು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ಸುತ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಆಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತು, ಅವರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ, ಗಂಡನನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ಪೂರ್ಣ ಹೆಣ್ಣಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುವ, ಬದಲಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಅವಕಾಶ ಹಾಗೂ ಆಯ್ಕೆಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇದೆ.

ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಮಹಿಳೆಯ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಅಥವಾ ವಿಧಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಕೂಡ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ, ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಬದುಕುವುದೂ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ. ಯಾವ ದಾರಿಯನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಮಾಜ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದಲ್ಲ. ಸ್ವತಃ ಮಹಿಳೆಯೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂದು ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವ ಗಡಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಅವಳಿಗೆ ಇರುವ ಅನೇಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟೇ.

–ಕೃತಿಕಾ ಯನ್ ಆಳ್ವ
ಇವರು ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಲೇಖಕಿ. ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಂಗೀತ, ಕಲಾಸಕ್ತೆ. ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಇವರು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿ.